(ขอขอบคุณเนื้อหาจาก Climate Finance Network Thailand )
หลังจากเครือข่ายการเงินเพื่อรับมือภาวะโลกรวน (Climate Finance Network Thailand หรือ CFNT) เปิดตัวเครื่องมือ Thailand Climate Finance Tracker ไปเมื่อวันที่ 21 ก.ค. ที่ผ่านมา ล่าสุด ทีม CFNT ต่อยอดเครื่องมือดังกล่าวให้สามารถนำไปใช้ได้จริงและวิเคราะห์ข้อมูลลงลึกผ่านการจัดเวิร์กช็อปจากฐานข้อมูลดังกล่าวขึ้นเป็นครั้งแรกในงาน GCNT Expo 2025
เมื่อวันที่ 31 กรกฎาคม 2568 CFNT ร่วมกับสมาคมเครือข่ายโกลบอลคอมแพ็กแห่งประเทศไทย (UN Global Compact Network Thailand หรือ GCNT) จัดงานเวิร์กช็อป ‘Deep Dive into Thailand’s Climate Finance Landscape’ ขึ้นภายในงาน GCNT Expo 2025 ณ อาคารทรู ดิจิทัล พาร์ก โดยมีผู้เข้าร่วมจากหลายภาคส่วนทั้งสถาบันการเงินไทย สถาบันการเงินระหว่างประเทศ ภาคเอกชน ภาครัฐ องค์กรพัฒนาระหว่างประเทศ รวมถึงผู้ที่สนใจด้านการเงินเพื่อรับมือภาวะโลกรวน
ในบทความนี้ พวกเราจะมาเล่าให้ฟังว่ามีเกิดอะไรขึ้นบ้างในเวิร์กช็อปดังกล่าว และพวกเราได้รับเสียงตอบรับและข้อเสนอแนะอย่างไรบ้างจากผู้เข้าร่วมเวิร์กช็อป
Thailand Climate Finance Tracker คืออะไร
Thailand Climate Finance Traker คือเครื่องมือที่ CFNT พัฒนาขึ้นเพื่อติดตามการไหลเวียนของเงินทุนไทยในการรับมือกับภาวะโลกรวนผ่านการเก็บข้อมูลการลงทุนจากทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน ตลอดจนสถาบันการเงินที่สนับสนุนการดำเนินงานเพื่อรับมือกับภาวะโลกรวนรวมทั้งสิ้นกว่า 3,500 โครงการ โดยแบ่งออกเป็น 2 ด้าน ได้แก่
- การเงินเพื่อสนับสนุนการลดก๊าซเรือนกระจก (Climate Mitigation Finance) เก็บข้อมูลการลงทุนเพื่อสนับสนุนการลดก๊าซเรือนกระจกตั้งแต่ พ.ศ. 2561 – เดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2568 ในโครงการที่ดำเนินการในประเทศไทย เช่น การติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์ การกระจายสถานีชาร์จรถไฟฟ้า หรือขนส่งมวลชนสาธารณะพลังงานไฟฟ้า
- การเงินเพื่อปรับตัวและรับมือภาวะโลกรวน (Climate Adaptation Finance) เก็บข้อมูลการลงทุนเพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการปรับตัวและรับมือกับภาวะโลกรวนตั้งแต่ พ.ศ. 2563 – 2567 ของโครงการที่ดำเนินงานในประเทศไทย เช่น ศูนย์ข้อมูลและระบบเตือนภัยพิบัติ การเพิ่มขีดความสามารถในการรับมือกับภัยพิบัติในเขคเมือง หรือโครงการจัดการน้ำ
ทีมวิจัยของ CFNT จัดทำเครื่องมือนี้ขึ้นเพื่อสะท้อนภาพที่ครบถ้วนสมบูรณ์เกี่ยวกับเงินทุนที่ใช้เพื่อรับมือภาวะโลกรวนในประเทศไทย ขณะเดียวกัน ก็ฉายภาพภาคส่วนเศรษฐกิจที่ถูกละเลยด้านเงินทุนในด้านดังกล่าว โดย CFNT หวังว่าเครื่องมือ Climate Finance Tracker จะเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้ทุกภาคส่วนที่ทำงานเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงด้านสภาพภูมิอากาศสามารถทำงานร่วมกันได้อย่างสอดประสานและมีประสิทธิภาพมากขึ้น
แม้จะได้ภาพภูมิทัศน์ทางการเงินด้านการรับมือกับภาวะโลกรวนของประเทศไทยที่ครบถ้วนสมบูรณ์ที่สุด CFNT ตระหนักถึงข้อจำกัดในการเก็บข้อมูล เช่น ข้อจำกัดในการเข้าถึงรายละเอียดของโครงการที่เกี่ยวข้อง ความไม่ชัดเจนของข้อมูล ตลอดจนช่องว่างในการติดตาม รายงาน และทวนสอบข้อมูล อย่างไรก็ดี CFNT วางแผนที่จะทบทวนและพัฒนาการเก็บข้อมูลด้านการเงินเพื่อรับมือกับภาวะโลกรวนประจำทุกปี และหวังเป็นอย่างยิ่งว่าจะได้รับความร่วมมือจากทุกภาคส่วน เพื่อให้ฐานข้อมูลนั้นครบถ้วนยิ่งขึ้นและกลายเป็นจิกซอว์ชิ้นสำคัญ ที่ช่วยเติมเต็มช่องว่างในการรับมือกับภาวะโลกรวนได้อย่างสมบูรณ์แบบ
เวิร์กช็อป Deep Dive into Thailand’s Climate Finance Landscape
งานเวิร์กช็อป ‘Deep Dive into Thailand’s Climate Finance Landscaper’ จัดขึ้นเมื่อวันที่ 31 กรกฎาคม 2568 ระหว่างเวลา 13.00 – 16.00 น. ณ อาคารทรู ดิจิทัล พาร์ก โดยผู้เข้าร่วมเวิร์กช็อปมาจากหลายภาคส่วน อาทิ ภาครัฐ สถาบันการเงิน ภาคเอกชน ตลอดจนสถาบันการเงินระหว่างประเทศ และองค์กรพัฒนาระหว่างประเทศ
เมื่อผู้เข้าร่วมงานเข้ามาถึงห้องเวิร์กช็อป ทีม CFNT ได้ให้ผู้เข้าร่วมงานลองทายว่า ภาคเศรษฐกิจใด ที่ได้รับเงินลงทุนเพื่อรับมือกับสภาวะโลกรวนมากที่สุด แบ่งเป็นด้านการเงินเพื่อลดก๊าซเรือนกระจก (Climate Mitigation Finance) และการเงินเพื่อปรับตัวและรับมือกับภาวะโลกรวน (Climate Adaptation Finance) โดยมีภาคพลังงาน ภาคการขนส่ง และภาคอุตสาหกรรมได้รับการลงคะแนนมากที่สุดสำหรับ Climate Mitigation Finance ขณะที่ภาคเกษตรกรรม ภาคการจัดการน้ำและสุขาภิบาล ได้รับคะแนนสูงสุดสำหรับ Climate Adaptation Finance
สะท้อนให้เห็นว่าผู้เข้าร่วมงานเห็นความสำคัญของภาคดังกล่าวในการได้รับเงินทุนเพื่อสนับสนุนการลดก๊าซเรือนกระจก ซึ่งค่อนข้างใกล้เคียงกับสถานการณ์เงินทุนด้านการรับมือกับภาวะโลกรวนของประเทศไทย
หลังจากนั้น จึงเข้าสู่ช่วงของการแนะนำตัวและเนื้อหาหลักของการเวิร์กช็อปครั้งนี้ โดยแบ่งออกเป็น 2 ช่วงหลักๆ ได้แก่
ช่วงแรก นำเสนอเครื่องมือ Thailand Climate Finance Tracker โดย ธนิดา ลอเสรีวานิช หัวหน้าทีมวิจัยของ CFNTโดยเริ่มต้นอธิบายตั้งแต่ที่มาของงานวิจัย ระเบียบวิธีการเก็บข้อมูล แหล่งข้อมูล ข้อค้นพบจากงานวิจัย ตลอดจนข้อจำกัดและอุปสรรคที่ทีมวิจัยพบ ก่อนที่จะเปิดให้ผู้เข้าร่วมเวิร์กช็อปถามคำถาม โดยมี ธนิดา และ สฤณี อาชวานันทกุล ผู้อำนวยการ CFNT เป็นผู้ร่วมกันตอบคำถาม
จากนั้น ทางผู้ดำเนินรายการได้ปูพื้นฐานข้อมูลก่อนการเวิร์กช็อป และทบทวนความเข้าใจจากการนำเสนอผลการวิจัย โดยเริ่มจากโจทย์ที่ให้แจกแจงว่ากิจกรรมที่กำหนดให้นั้นเข้าข่ายการลงทุนเพื่อปรับตัวต่อภาวะโลกรวนหรือการลดก๊าซเรือนกระจก เช่น การเปลี่ยนหลอดไฟในอาคารเป็นหลอด LED (การลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก) ตลอดจนชวนให้ถกเถียงว่าการติดตั้งโซลาร์เซลล์ในพื้นที่ห่างไกลเป็นการปรับตัวต่อภาวะโลกรวนหรือการลดก๊าซเรือนกระจก
และจากนั้น CFNT ชวนคิดว่าในงานวิจัยจะนับรวมโครงการใดบ้าง เนื่องจากเครื่องมือ Climate Finance Tracker เน้นเฉพาะข้อมูลการเงินเพื่อรับมือกับภาวะโลกรวนที่มีคำมั่นสัญญาชัดเจน เช่น ฐานข้อมูลจะไม่นับรวมโครงการปรับปรุงให้โรงไฟฟ้าถ่านหินสะอาดขึ้น เพราะท้ายที่สุด แม้การปรับปรุงจะลดก๊าซเรือนกระจกในระยะหนึ่ง แต่กลับทำให้การผลิตไฟฟ้ายังคงพึ่งพิงพลังงานจากฟอสซิลในระยะยาว หรือ ฐานข้อมูลไม่นับรวมโครงการป้องกันอัคคีภัยทั่วไปที่ไม่ได้มีจุดประสงค์เพื่อรับมือภาวะโลกรวนอย่างชัดเจน
ในช่วงสอง เวิร์กช็อป Deep Dive Into Thailand’s Climate Finance Landscape ทีมวิจัยของ CFNT ได้แบ่งกลุ่มผู้เข้าร่วมเวิร์กช็อปออกเป็น 3 กลุ่ม และให้ร่วมกันออกแบบการลงทุนจำนวน 100 ล้านบาท เพื่อรับมือกับภาวะโลกรวน โดยกำหนดให้มีการลงทุนทั้งหมด 3 โครงการ แบ่งเป็นการลดก๊าซเรือนกระจก 2 โครงการ และการปรับตัวต่อภาวะโลกรวน 1 โครงการ โดยทุกกลุ่มต้องระบุภาคเศรษฐกิจที่ลงทุน กลยุทธ์ด้านการเงิน และวิธีการวัดผล
ทุกกลุ่มต่างคร่ำเคร่งและช่วยกันออกแบบกลยุทธ์ที่น่าสนใจ ยกตัวอย่าง กลุ่มหนึ่งได้ตั้งชื่อโครงการว่า Project for Power Plant และได้จัดสรรเงินในด้านการลดก๊าซเรือนกระจกผ่านการติดตั้งโซลาร์เซลล์ในพื้นที่ออฟฟิศของบริษัทและเพิ่มศักยภาพในการผลิตไฟฟ้าของโรงไฟฟ้า ส่วนการปรับตัวต่อภาวะโลกรวนได้เสนอให้มีการลงทุนในระบบเตือนภัยน้ำท่วมและขาดแคลนนี้ในพื้นที่รอบโครงการโดยวางแผนที่จะใช้ตราสารหนี้สีเขียวเป็นแหล่งเงินทุนหลัก แต่หากไม่เพียงพอ จะมีการกู้เงินจากธนาคารระหว่างประเทศ ถือว่าเป็นกลยุทธ์ที่ครบถ้วนและน่าสนใจ
สำหรับผู้ที่สนใจศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับ Thailand Climate Finance Tracker
สามารถเข้าไปดูได้ที่: https://climatefinancethai.com/th/tracker-th/mitigation-th/