จาก ‘พึ่งดวง’ สู่ ‘พึ่งข้อมูล’ บทเรียน 40 ปี AXONS เปลี่ยนเกษตรไทยสู่ AgriTech ระดับโลก

เมื่อพูดถึง เทคโนโลยีการเกษตร (AgriTech) คนส่วนใหญ่มักนึกถึงความล้ำสมัยจากต่างประเทศ แต่น้อยคนนักจะรู้ว่า เบื้องหลังความสำเร็จของภาคการเกษตรและอุตสาหกรรมอาหารไทยใน 22 ประเทศทั่วโลก มีซอฟต์แวร์สัญชาติไทยที่ชื่อว่า AXONS อยู่เบื้องหลัง บริษัท เจริญโภคภัณฑ์อาหาร จำกัด (มหาชน) หรือ CPF มายาวนานกว่า 40 ปี การที่ซอฟต์แวร์ถูกนำไปใช้อย่างกว้างขวางใน 22 ประเทศ จึงเป็นเครื่องพิสูจน์ว่า ประเทศไทยเป็น “ผู้ส่งออก” เทคโนโลยีการเกษตรด้วยเช่นกัน

คุณสรรเสริญ สมัยสุต Managing Director บริษัท AXONS ได้ร่วมถ่ายทอดมุมมองถึงบทบาทของเทคโนโลยีและ AI ว่าไม่ใช่แค่เรื่องของ “อนาคต” แต่คือสิ่งที่เกิดขึ้นจริงและกำลังเปลี่ยนโฉมภาคเกษตรกรรมไทย เพื่อพิสูจน์ให้โลกเห็นว่า ประเทศไทยสามารถแข่งขันได้ด้วยเทคโนโลยี ไม่ใช่เพียงแรงงาน

เกษตรกรรม: ธุรกิจที่บริหารยาก ต้องแข่งกับเวลาและฟ้าอากาศ

คุณสรรเสริญย้อนเล่าถึงจุดเริ่มต้นว่า การเกษตรนับเป็นหนึ่งในธุรกิจที่บริหารจัดการยากที่สุดในโลก เพราะมนุษย์ไม่สามารถควบคุมธรรมชาติได้ ทั้งดินฟ้าอากาศ สภาพแวดล้อม ภัยพิบัติ รวมถึงสินค้าเกษตรที่เน่าเสียง่าย ทำให้ที่ผ่านมา เกษตรกรต้องตัดสินใจบนพื้นฐานของ ประสบการณ์และดวง ผลลัพธ์ที่ได้จึงไม่สม่ำเสมอ และบ่อยครั้งกว่าจะรู้ว่าเกิดปัญหาขึ้น เรื่องเล็กก็ลุกลามจนเกินแก้

จุดเปลี่ยนสำคัญคือการดึง AI และ Data เข้ามาเปลี่ยนการ พึ่งดวง ให้กลายเป็น พึ่งข้อมูล ตลอดห่วงโซ่คุณค่า ตั้งแต่ Feed – Farm – Food ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือ AquaPro ระบบวิเคราะห์การเลี้ยงกุ้งใต้น้ำ โดย AI จะทำงานร่วมกับกล้องใต้น้ำเพื่อประเมินขนาดตัวกุ้งและคำนวณปริมาณอาหารที่เหลือในบ่อแบบ Real-time ช่วยลดการให้อาหารเกินความจำเป็น ลดของเสียในบ่อ และเพิ่มประสิทธิภาพการเลี้ยงได้อย่างแม่นยำ

เมื่อ AI กลายเป็น “พนักงานดิจิทัล” ของเกษตรกร

ท่ามกลางข้อกังวลว่า เกษตรกรไทยที่มีอายุเฉลี่ยสูง จะใช้ AI ได้จริงหรือ? คุณสรรเสริญให้มุมมองที่น่าสนใจว่า เกษตรกรไม่จำเป็นต้องรู้ว่าเบื้องหลังคือ Machine Learning Model แบบไหน หรือใช้ Architecture อะไร หน้าที่ของเทคโนโลยีคือต้องออกแบบให้เรียบง่าย จนเกษตรกรเห็นเพียงว่า ระบบช่วยบอกให้เขาต้องทำอะไร แล้วผลลัพธ์ดีขึ้นอย่างไร

ผ่านแพลตฟอร์มอย่าง FarmOne เทคโนโลยี AI ได้กลายสภาพเป็น พนักงานดิจิทัล อยู่ในมือถือของเกษตรกรรายย่อยกว่า 2,900 ราย ทั้งกลุ่มผู้ปลูกข้าวโพด ข้าว และทุเรียน ช่วยนำข้อมูลจากเซนเซอร์ ภาพถ่าย และสถิติในอดีต มาประเมินสุขภาพพืชและส่งคำแนะนำตรงถึงแปลง ซึ่งในบางพื้นที่สามารถช่วยเพิ่มผลผลิตข้าวโพดได้สูงขึ้นกว่า 30%

Traceability และโมเดลความยั่งยืน เกราะคุ้มกัน ESG และการไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง

ในเวทีการค้าโลกปัจจุบัน แค่บอกว่าสินค้ามีคุณภาพคงไม่พออีกต่อไป แต่ต้อง พิสูจน์ได้ถึงที่มา AXONS จึงพัฒนา ระบบตรวจสอบย้อนกลับ (Traceability) ที่ผูกโยงเรื่องเทคโนโลยีเข้ากับเป้าหมาย ESG ด้านสิ่งแวดล้อมอย่างเป็นรูปธรรม โดยเกษตรกรสามารถลงทะเบียนและปักหมุดแปลงปลูกผ่านมือถือ จากนั้นระบบจะเชื่อมต่อกับภาพถ่ายดาวเทียมเพื่อตรวจสอบย้อนหลัง หากพบร่องรอยการเผาแปลง ระบบจะปฏิเสธการรับซื้อทันที กลไกนี้กลายเป็นหัวใจสำคัญในการแก้ปัญหาฝุ่นควัน PM 2.5 และการยับยั้งการบุกรุกพื้นที่ป่า ทำให้สินค้าเกษตรไทยมีเกราะคุ้มกันด้านมาตรฐานสิ่งแวดล้อมที่ได้รับการยอมรับในระดับสากล

ความสำเร็จเหล่านี้เกิดขึ้นได้จากโมเดลการพัฒนาเทคโนโลยีของ AXONS และ CPF ที่เริ่มต้นจากแนวคิด ลองก่อน เจ็บก่อน แล้วส่งต่อ โดยองค์กรขนาดใหญ่อย่าง CPF รับหน้าที่เป็นผู้ลงทุนและทดลองผิดลองถูกในธุรกิจจริง เมื่อได้สูตรที่สำเร็จและวัดผลได้ จึงนำเทคโนโลยีนั้นมาปรับให้ใช้งานง่ายขึ้น แล้วส่งต่อให้เกษตรกรรายย่อยและคู่ค้าได้ใช้งานร่วมกัน เพื่อยกระดับและเติบโตไปด้วยกันอย่างยั่งยืน โดยไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง

อนาคตเกษตรไทยสู่ Smart Supply Chain ที่แข่งขันได้ในระดับโลก

มองไปในอีก 2-3 ปีข้างหน้า AXONS วางเป้าหมายในการเปลี่ยนบทบาทจาก Software Provider สู่การเป็น Technology Enabler สำหรับทั้ง Ecosystem เป้าหมายสูงสุด คือการทำให้ทุกฝ่ายตลอดห่วงโซ่อุปทาน ตั้งแต่เกษตรกร ผู้ประกอบการรายย่อย ไปจนถึงองค์กรขนาดใหญ่ สามารถเชื่อมโยงข้อมูลและตัดสินใจร่วมกันได้ ซึ่งจะเปลี่ยนภาคเกษตรไทยจากการมีเพียงแค่ Smart Farm หรือ Smart Factory ให้กลายเป็น Smart Supply Chain ที่สมบูรณ์

การเดินทางกว่า 40 ปีของ AXONS คือเครื่องพิสูจน์ว่า ประเทศไทยไม่ได้เป็นเพียงผู้ซื้อหรือผู้ใช้เทคโนโลยี แต่เราสามารถเป็น ผู้สร้าง AgriTech สัญชาติไทย ที่พร้อมดันภาคการเกษตรกรรมและอาหารของประเทศ ให้ก้าวสู่ตลาดสากลได้

Share the Post:

เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง