สรุปเวิร์กชอป ปลุกทุนชุมชนด้วยพลังคนรุ่นใหม่: วิศวกรสังคมกับการการสร้างอาชีพและเศรษฐกิจชุมชนอย่างยั่งยืน จัดขึ้นเมื่อวันที่ 4 กันยายน 2569 เวลา 13.00 – 16.00 น. ณ อาคาร True Digital Park (West) โดยภายในงานได้รับเกียรติจากวิทยากรผู้เชี่ยวชาญร่วมถ่ายทอดองค์ความรู้ ได้แก่ อาจารย์ ดร.ศิริมาลย์ วัฒนา รองคณบดีฝ่ายวิจัย และบริการวิชาการ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา และ ผศ.เพ็ญนภา ทิศวงศ์ หัวหน้าภาควิชาสังคมศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา โดยมี นางสาวณิชนันท์ ทองทิพย์ ประธานสโมสรนักศึกษา คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา เป็นผู้ดำเนินรายการ
งานนี้จัดขึ้นเพื่อมุ่งสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับการขับเคลื่อนการพัฒนาที่ยั่งยืนผ่านกรอบแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม โดยน้อมนำปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาประยุกต์ใช้ พร้อมผนึกกำลังร่วมกับเครือข่ายคนรุ่นใหม่และเยาวชนในฐานะ “วิศวกรสังคม” เพื่อร่วมกันค้นหาทุนวัฒนธรรมและถอดรหัสภูมิปัญญาท้องถิ่น นำไปสู่การสร้างสรรค์นวัตกรรมชุมชนที่สร้างรายได้ได้จริงอย่างยั่งยืน
พลังเยาวชนและบทบาทวิศวกรสังคม
ผศ.เพ็ญนภาเน้นย้ำว่าคนรุ่นใหม่และเยาวชนว่าเป็นฟันเฟืองสำคัญในการขับเคลื่อนสังคมในฐานะ วิศวกรสังคม ซึ่งเป็นกลุ่มคนที่มีศักยภาพในการลงพื้นที่ สังเกต และค้นหาต้นทุนที่ซ่อนอยู่ของชุมชน การเปิดโอกาสให้เยาวชนหรือคนรุ่นใหม่เข้ามาเป็นพาร์ทเนอร์ร่วมกับคนในพื้นที่ ถือเป็นการผสานมุมมองที่ทันสมัยเข้ากับรากฐานดั้งเดิม ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นที่สำคัญอย่างยิ่งในการสร้างความเข้มแข็งจากฐานราก และทำให้การพัฒนาชุมชนนั้นสอดคล้องกับบริบทการเปลี่ยนแปลงของโลกยุคใหม่ได้อย่างแท้จริง
ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงและถอดรหัสทุนชุมชน
เข็มทิศสำคัญในการดำเนินงานคือการน้อมนำปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 มาใช้เป็นหลักยึด โดยเน้นการพัฒนาที่ยั่งยืน มีภูมิคุ้มกัน และค่อยเป็นค่อยไป ภายใต้หลักธรรมาภิบาล กระบวนการนี้เริ่มต้นจากการให้วิศวกรสังคมร่วมกันวิเคราะห์และถอดรหัส ทุนชุมชน ในมิติต่าง ๆ ทั้งทุนทางวัฒนธรรม (ลวดลายดั้งเดิม จิตรกรรมฝาผนัง) ทุนสถานที่ (วัด ตลาดริมน้ำ) ทุนมนุษย์ (ปราชญ์ชาวบ้าน กลุ่มแม่บ้าน) และวัตถุดิบเหลือใช้ เพื่อมองหาโอกาสในการนำสิ่งเหล่านี้มาสร้างมูลค่าเพิ่มและแก้ปัญหาให้ชุมชนอย่างเป็นรูปธรรม
เวิร์กช็อปตาลปัตรจิ๋ว
การบรรยายนี้บรรลุเป้าหมายอย่างสมบูรณ์ผ่านกิจกรรมลงมือปฏิบัติที่นำโดย ดร.ศิริมาลย์ ในการทำนวัตกรรมชุมชน “ตาลปัตรจิ๋ว” เป็นการจำลองกระบวนการที่วิศวกรสังคมได้ทดลองปฏิบัติจริงโดยการดึงทุนวัฒนธรรม (เช่น ลายประจำยาม ภูมิปัญญาการประคบลาย) มาผสานกับโอกาสทางธุรกิจ (การแก้ปัญหาอากาศร้อนของนักท่องเที่ยว) จนเกิดเป็นนวัตกรรมผลิตภัณฑ์และบริการ อีกทั้งยังสามารถขายประสบการณ์ผ่านเวิร์กช็อป สะท้อนให้เห็นว่าเยาวชนสามารถสื่อสารและแปลงคุณค่าทางวัฒนธรรมที่จับต้องยาก ให้กลายเป็นสินค้าที่สร้างทั้งรายได้และมีคุณค่า
แนวทางพัฒนาชุมชน
การสร้างระบบนิเวศที่เอื้อให้เกิดการทำงานร่วมกันระหว่างวิศวกรสังคมรุ่นใหม่และปราชญ์ชุมชนที่มีประสบการณ์ สามารถเปลี่ยนวัฒนธรรมที่หยุดนิ่งให้กลายเป็น “นวัตกรรมวัฒนธรรม” ที่มีชีวิตและสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจได้จริง ซึ่งเป็นกุญแจสำคัญที่มีส่วนช่วยทำให้การพัฒนาประเทศเติบโตไปข้างหน้าได้อย่างมั่นคง โดยที่ยังคงรักษารากเหง้าและอัตลักษณ์ของชาติไว้ได้อย่างยั่งยืน