ท่ามกลางความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ความคาดหวังด้าน ESG และความต้องการของภาคธุรกิจที่เปลี่ยนไปในระดับโลก เมืองอุตสาหกรรมในยุคนี้ไม่สามารถทำหน้าที่เพียงแค่ พื้นที่รองรับการผลิต ได้อีกต่อไป แต่ต้องยกระดับไปสู่ ระบบนิเวศแห่งอนาคต ที่ช่วยให้ธุรกิจเติบโตควบคู่กับการดูแลสิ่งแวดล้อม ชุมชน และพร้อมรับมือกับความผันผวนด้านสภาพภูมิอากาศได้อย่างยั่งยืน

คุณแจน มณฑิกา เจริญยิ่งวัฒนา ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการ สำนักความยั่งยืนองค์กร WHA Group กล่าวถึงเบื้องหลังการขับเคลื่อนการเปลี่ยนผ่านครั้งสำคัญ ทั้งในมิติการออกแบบพื้นที่ การบริหารความเสี่ยง และการปรับวิธีคิดของคนในองค์กร
เมืองอุตสาหกรรมก็ต้องปรับตัว การผลิตที่ต้องสร้างระบบนิเวศต่อสังคม
บริบทของนิคมอุตสาหกรรมในวันนี้กำลังถูกท้าทายด้วยปัจจัยรอบด้าน ทั้งความเสี่ยงด้านภัยพิบัติธรรมชาติ มาตรการการค้าโลกที่เข้มงวดเรื่องคาร์บอน และการแสวงหาฐานการผลิตที่มั่นคงของนักลงทุนต่างชาติ WHA จึงมองว่าการปรับตัวไม่ใช่ทางเลือก แต่เป็น ความจำเป็นเร่งด่วน
การเปลี่ยนผ่านของ WHA เริ่มจากการเปลี่ยนนิยามจาก นิคมอุตสาหกรรม ไปสู่ เมืองอุตสาหกรรมรูปแบบใหม่ (Industrial Ecosystem) ที่ไม่ได้มองแค่เรื่องพื้นที่เชิงพาณิชย์หรือโครงสร้างพื้นฐานพื้นฐาน แต่คำนึงถึงความสมดุลระหว่าง ธุรกิจ สิ่งแวดล้อม และผู้คนตั้งแต่วันแรก เพื่อสร้างเกราะป้องกันความเสี่ยงและเพิ่มศักยภาพการแข่งขันให้แก่ลูกค้านักลงทุนในระยะยาว

ความยืดหยุ่น คือ แนวคิดสำคัญในการออกแบบเมือง
การเปลี่ยนผ่านเชิงกลยุทธ์ถูกแปลงมาสู่การปฏิบัติจริงผ่าน 2 มิติสำคัญ ได้แก่
1.พื้นที่สีเขียวในนิยามใหม่ การจัดสรรพื้นที่สีเขียวไม่ได้ทำเพื่อความสวยงามหรือปฏิบัติตามกฎหมายเท่านั้น แต่เป็นการออกแบบ Green Infrastructure ที่ทำหน้าที่เป็นแนวปะทะธรรมชาติต่างๆ ช่วยดูดซับคาร์บอน เพิ่มความหลากหลายทางชีวภาพ และสร้างสุขภาวะที่ดีให้แก่ผู้คนในพื้นที่
2.การประเมินความเสี่ยงและเตรียมความพร้อมด้านภูมิอากาศ บริษัทให้ความสำคัญกับการประเมินความเสี่ยงจากภัยพิบัติและ climate risks อย่างเป็นระบบ โดยเฉพาะ การบริหารจัดการน้ำ (Water Management) และโครงสร้างพื้นฐานที่ต้องยืดหยุ่น เพื่อให้แน่ใจว่าภาคการผลิตของลูกค้าจะไม่หยุดกะทันหัน แม้ต้องเผชิญกับสภาวะอากาศสุดขั้ว พร้อมทั้งทำงานร่วมกับชุมชนรอบข้างเพื่อเติบโตไปด้วยกัน

หัวใจสำคัญของการเปลี่ยนผ่านอยู่ที่การสื่อสารกับคนในองค์กร
หัวใจสำคัญของการเปลี่ยนผ่านไม่ได้อยู่ที่เทคโนโลยีหรือแผนงานกระดาษ แต่อยู่ที่ คน ในฐานะผู้นำรุ่นใหม่ด้านความยั่งยืน คุณแจนมองว่า การทำงานต้องเริ่มจากการปรับวิธีคิดของตนเองก่อน โดยต้องเชื่อมเป้าหมายความยั่งยืนระยะยาวขององค์กร เข้ากับการตัดสินใจและการดำเนินงานประจำวันให้ได้ ผ่านการสื่อสารทั้งภายในและภายนอกองค์กร
เช่น การสื่อสารภายในองค์กร สร้างความเข้าใจให้คนในบริษัทเห็นเป้าหมายเดียวกันว่า ทำไมต้องเปลี่ยน และเปลี่ยนความยั่งยืนให้เป็นเรื่องของทุกคน ทุกแผนก ไม่ใช่แค่ภาระของฝ่ายความยั่งยืน รวมถึง สร้างการมีส่วนร่วมภายนอก การปรับวิธีเล่าเรื่องและการทำงานร่วมกับลูกค้า ชุมชน และผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง เพื่อให้เห็นคุณค่าที่เกิดขึ้นจริงร่วมกัน ทั้งในแง่ลดต้นทุนการดำเนินงานของลูกค้า และการยกระดับคุณภาพชีวิตของชุมชนรอบนิคมฯ
การวัดผลความสำเร็จของ WHA Group
WHA Group ประเมินความสำเร็จของการเปลี่ยนผ่านนี้ โดยไม่แยกเรื่อง ผลประกอบการทางธุรกิจ ออกจาก ผลลัพธ์ด้านสิ่งแวดล้อมและสังคม แต่มองเป็นเรื่องเดียวกันที่ต้องเติบโตไปด้วยกัน ทั้งในแง่ตัวชี้วัดความก้าวหน้าทางธุรกิจ ดัชนีความพึงพอใจของลูกค้า และผลกระทบเชิงบวกต่อสิ่งแวดล้อม
สำหรับองค์กรที่กำลังเริ่มต้นเปลี่ยนผ่านไปสู่ความยั่งยืน บทเรียนสำคัญจาก WHA Group คือ การเริ่มจากจุดที่ทำได้จริง และทำให้เห็นผลลัพธ์เชิงประจักษ์ ควบคู่ไปกับการสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่พร้อมเปิดรับการเปลี่ยนแปลง เพราะหนึ่งก้าวของการเริ่มต้นอย่างถูกทิศทางในวันนี้ จะเป็นฐานรากสำคัญที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงที่ยั่งยืนในอนาคต