“ผู้หญิงไทยคนหนึ่ง มาทำอะไรอยู่ที่เมียนมา?”
คำถามสั้นๆ ที่ตามมาเสมอเมื่อใครรู้ว่า พู่กัน ภูริชญา สุวรรณศรี ปัจจุบันทำหน้าที่ Business Development ดูแลกลุ่มธุรกิจธาตุอาหารพืช เจริญโภคภัณฑ์โปรดิ๊วส ในประเทศเมียนมา ในเครือของ บริษัท เครือเจริญโภคภัณฑ์ จำกัด จุดเริ่มต้นของเธอมาจากการเรียนจบเศรษฐศาสตร์ระหว่างประเทศ แล้วได้รับโอกาสจากบริษัทให้ลงพื้นที่จัดซื้อวัตถุดิบอาหารสัตว์ ทั้งในภาคอีสาน เมียนมา และเวียดนามใต้ การลุยหน้างานหลายปีทำให้เธอเห็นมากกว่าแค่ตัวเลขกำไรขาดทุน แต่ได้สัมผัสวิถีชีวิตเกษตรกร เข้าใจห่วงโซ่อุปทาน และเรียนรู้การแก้โจทย์ยากในพื้นที่จริงเพื่อพาธุรกิจและผู้คนเติบโตไปด้วยกัน
เมื่อก้าวมาดูแลงาน BD ที่เมียนมา พู่กันมองว่าการทำงานต่างแดนคือการเข้าใจหัวใจของคนในพื้นที่และการปรับตัวอย่างแท้จริง เธอไม่ได้มองธรรมชาติเป็นเพียงกิจกรรม CSR แต่คือ “ทุนทางธรรมชาติ” (Natural Capital) ซึ่งเป็นฐานรากสำคัญที่สุดของ Food Supply Chain หากดินเสื่อมโทรม ย่อมส่งผลกระทบโดยตรงต่อต้นทุน ปากท้องเกษตรกร และความมั่นคงของธุรกิจอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ดังนั้นจึงต้องค้นหาจุดปรับตัวที่จะช่วยให้ทั้งธุรกิจ ปากท้องของเกษตรกร และธรรมชาติ สามารถขับเคลื่อนและเติบโตไปพร้อมกันได้อย่างยั่งยืน
โจทย์ใหญ่ในเมียนมา: เปลี่ยนโมเดลธุรกิจเพื่อความอยู่รอดร่วมกัน
จากการลงพื้นที่จริงในเมียนมา พู่กันพบโจทย์สำคัญ 2 ด้านที่ต้องเดินไปด้วยกัน
1. มุมเกษตรกร: แม้จะขยันและตั้งใจ แต่ต้องแบกรับความเสี่ยงสูงรอบด้าน ทั้งปัญหาดินแข็ง เป็นกรด และไม่อุ้มน้ำจากการใช้เคมีเดี่ยวมายาวนาน รวมถึงข้อจำกัดเรื่องการนำเข้าปุ๋ยเคมีที่มีธาตุอาหารหลัก 3 ชนิด N-P-K (ไนโตรเจน – ฟอสฟอรัส – โพแทสเซียม) ที่ทำให้ปุ๋ยเคมีราคาแพง ผันผวน และหาซื้อยาก เกษตรกรจึงตกอยู่ในวงจรที่ต้องจ่ายเงินแพงขึ้น แต่กลับได้ผลผลิตน้อยลง
2. มุมธุรกิจ: ยอดขายปุ๋ยอินทรีย์เพียวๆ ทรงตัวติดเพดานอยู่ที่ราว 10,000 ตัน เพราะพึ่งพาเฉพาะตลาดพืชไร่ สวนทางกับเป้าหมายใหญ่ขององค์กรที่ต้องการดันยอดขายปุ๋ยเคมีไปสู่ 100,000 ตัน
จุดเปลี่ยนสำคัญจึงเริ่มจากการยอมรับความจริงร่วมกันว่า “ทั้งเกษตรกรและบริษัทต่างพึ่งพาอาศัยกัน โมเดลการขายปุ๋ยแบบเดิมไม่ตอบโจทย์ความยั่งยืนของใครเลย” หากปุ๋ยแพง ดินเสื่อม จนเกษตรกรอยู่ไม่ได้ สุดท้ายธุรกิจก็อยู่ไม่ได้เช่นกัน องค์กรจึงตัดสินใจปรับ Business Model Alignment เปลี่ยนบทบาทจาก “ผู้ขายปุ๋ยเคมี” สู่การเป็น “ผู้มอบโซลูชันด้านธาตุอาหารพืชและสุขภาพดิน”
นวัตกรรม Organic Filler มูลไก่สด เพิ่มคุณภาพปุ๋ย
โจทย์สำคัญคือ จะวางกลยุทธ์อย่างไรให้เป้าหมายปุ๋ยเคมี 100,000 ตัน เป็นตัวช่วยดึงการใช้อินทรียวัตถุบำรุงดินให้เติบโตตามไปด้วยอย่างยั่งยืน?
ในเชิงเศรษฐศาสตร์พฤติกรรม เกษตรกรกังวลเรื่องภาระต้นทุนที่เพิ่มขึ้น การเสนอขายปุ๋ยอินทรีย์เพิ่มอีกกระสอบจึงถูกมองว่าเป็นภาระทันที ประกอบกับเทคโนโลยีล้ำสมัยก็เข้าถึงได้ยากจากข้อจำกัดในพื้นที่ จึงนำเสนอ “Practical Innovation” นวัตกรรมที่ลงถึงแปลงเกษตรกรได้จริง ด้วยการทำงานร่วมกันภายในเครือ CP โดยนำวัตถุดิบต้นน้ำอย่าง “มูลไก่สด” จากฟาร์มอาหารสัตว์ มายกระดับคุณค่าเป็น Organic Filler สำหรับใช้ผสมในปุ๋ยเคมี ทำให้เนื้อปุ๋ยเคมีเสถียรและได้คุณภาพมากขึ้น รวมถึงเกษตรกรใช้ปุ๋ยเคมีตามวิถีเดิมโดยไม่ต้องจ่ายเงินเพิ่ม แต่ทุกครั้งที่ใส่ปุ๋ย ดินจะได้อินทรียวัตถุ (Organic Matter) เข้าไปช่วยปรับโครงสร้างและฟื้นฟูสุขภาพดินทันที
Ecosystem 3 ประโยชน์ เกษตรกร องค์กรและประเทศ
ในเชิงวิทยาศาสตร์ ดินที่ได้รับอินทรียวัตถุเพิ่มขึ้นทุกๆ 1% จะช่วยกักเก็บน้ำได้เกือบ 20,000 แกลลอน/เอเคอร์ และเพิ่มประสิทธิภาพการดูดซึมธาตุอาหารพืชได้ถึง 30% นวัตกรรม Organic Filler มูลไก่จึงสร้างประโยชน์ 3 ต่อ
1.เกษตรกร: พืชดูดซึมปุ๋ยได้ดีขึ้น 30% ดินอุ้มน้ำทนแล้ง โดยไม่เพิ่มภาระต้นทุน
2.องค์กร: เกิด Product Differentiation ช่วยแก้ปัญหาปุ๋ยชื้น และทลายเพดานปุ๋ยอินทรีย์ 10,000 ตัน ให้เติบโตควบคู่กับเป้าหมายปุ๋ยเคมี 100,000 ตัน
3.ประเทศ: ลดการนำเข้าวัตถุดิบปุ๋ยเคมีราคาแพงจากต่างประเทศ
บทบาท Bridge Builder ของคนรุ่นใหม่ สะพานเชื่อม 4 มิติสำคัญ
สำหรับพู่กันเองในฐานะคนรุ่นใหม่และตัวแทน One Young World 2025 ที่สนับสนุน โดย บริษัท เครือเจริญโภคภัณฑ์ จำกัด มองว่า บทบาทที่แท้จริงไม่ได้เริ่มจากการคิดค้นทุกอย่างด้วยตัวคนเดียว แต่คือการทำหน้าที่เป็น “Bridge Builder” หรือสะพานเชื่อมใน 4 มิติสำคัญ ทั้งการถ่ายทอดวิสัยทัศน์ความยั่งยืนของผู้บริหาร การประสานนวัตกรรมและทรัพยากรข้ามสายธุรกิจภายในเครือ การเข้าถึงความต้องการและวิถีชีวิตของเกษตรกรหน้างานจริง เพื่อนำทั้งหมดมาขับเคลื่อนผ่านกลยุทธ์ทางเศรษฐศาสตร์และการพัฒนาธุรกิจที่ลงมือทำได้จริง
อย่างไรก็ตาม ความสำเร็จเหล่านี้จะเกิดขึ้นไม่ได้เลย หากปราศจากวัฒนธรรมองค์กรที่เปิดกว้างอย่างมีพื้นที่ปลอดภัยที่เอื้อให้ทุกคนกล้าคิด กล้าพูด และกล้าทดลองสิ่งใหม่ ซึ่งการเปิดโอกาสให้คนรุ่นใหม่ได้เสนอมุมมองที่แตกต่างนี้เอง ที่เป็นหัวใจสำคัญในการเปลี่ยนโจทย์ด้านสิ่งแวดล้อม ให้กลายเป็นกลยุทธ์ทางธุรกิจที่เติบโตได้อย่างยั่งยืนและเกิดผลลัพธ์จับต้องได้