สมาคมเครือข่ายโกลบอลคอมแพ็กแห่งประเทศไทย (GCNT) ร่วมกับ โครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติประจำประเทศไทย (UNDP) ผ่านโครงการ Finance Against Slavery and Trafficking (FAST), ASEAN-ACT (ASEAN-Australia Counter Trafficking) และกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ กระทรวงยุติธรรม จัดการประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อเปิดเวทีรับฟังความคิดเห็นจากภาคธุรกิจ รวบรวมข้อเสนอเชิงปฏิบัติ และระบุความท้าทายในการดำเนินงานจริง เพื่อให้เสียงของภาคเอกชนมีบทบาทสำคัญในการร่วมออกแบบกฎหมายที่ครอบคลุมและสอดคล้องกับบริบทการดำเนินธุรกิจ
การประชุมครั้งนี้มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อนเสนอสาระสำคัญและเจตนารมณ์ของ (ร่าง) พระราชบัญญัติส่งเสริมการดำเนินธุรกิจที่มีความรับผิดชอบ พ.ศ. …. ที่จัดทำขึ้นโดยกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ กระทรวงยุติธรรม พร้อมเปิดพื้นที่ให้ภาคเอกชนได้แลกเปลี่ยนมุมมอง ประสบการณ์ และข้อท้าทายในการปฏิบัติตามกฎหมาย ทั้งนี้ ข้อเสนอแนะทั้งหมดจะถูกรวบรวมเพื่อนำส่งต่อกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ สำหรับใช้ประกอบการพิจารณาและพัฒนาร่างกฎหมายในขั้นตอนต่อไป
ในการประชุมมีการจัดเสวนาในหัวข้อ “การตรวจสอบสิทธิมนุษยชนอย่างรอบด้าน (Human Rights Due Diligence: HRDD) ความเป็นมา และรายละเอียดของร่างพระราชบัญญัติส่งเสริมการดําเนินธุรกิจที่มีความรับผิดชอบ พ.ศ. ….” ร่วมเสวนา โดยแขกรับเชิญผู้มีเกียรติ ได้แก่
• คุณนรีลักษณ์ แพไชยภูมิ ผู้อํานวยการกองสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ กระทรวงยุติธรรม ร่วมบรรยายประเด็นธุรกิจและสิทธิมนุษยชนในประเทศไทย ตั้งแต่แผนปฏิบัติการระดับชาติว่าด้วยธุรกิจกับสิทธิมนุษยชน (NAP on BHR) จนมาถึงจุดเริ่มต้นของการผลักดันกฎหมายฉบับนี้
• อาจารย์ ดร. ภัทรพงษ์ แสงไกร อาจารย์ประจําคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ร่วมบรรยายในส่วนของโครงสร้างและสาระสำคัญของร่างพระราชบัญญัติฯ เป็นรายมาตรา
• คุณชนาพัทร์ มณีดุล ผู้จัดการประจำประเทศไทย โครงการอาเซียนออสเตรเลียเพื่อต่อต้านการค้ามนุษย์ ร่วมสะท้อนมุมมองจากภาคประชาสังคมต่อร่างกฎหมายฉบับนี้ ทั้งในแง่ของความคาดหวัง ข้อห่วงใย และข้อเสนอแนะต่อกลไกคุ้มครองผู้ได้รับผลกระทบ
• คุณธาริณี สุรวรนนท์ ผู้จัดการทีมด้านสิทธิมนุษยชน หลักนิติธรรม และธรรมาภิบาล UNDP Thailand ร่วมให้ข้อมูลมุมมองจากหน่วยงานสหประชาชาติในประเทศไทย ทั้งในเรื่องมาตรฐานสากลที่เกี่ยวข้อง และแนวทางการสนับสนุนของ UN Agency ต่างๆ ต่อการผลักดันกฎหมายฉบับนี้
• ดำเนินรายการโดย ดร. ขวัญฤทัย ศิริพัฒนโกศล รองเลขาธิการสมาคมเครือข่ายโกลบอลคอมแพ็กแห่งประเทศไทย
ทั้งนี้ ตลอดทศวรรษที่ผ่านมา ประเด็นธุรกิจกับสิทธิมนุษยชนได้รับความสนใจอย่างแพร่หลายทั่วโลก โดยเฉพาะหลังการรับรองหลักการชี้แนะว่าด้วยธุรกิจกับสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ (UN Guiding Principles on Business and Human Rights: UNGPs) เมื่อปี พ.ศ. 2554 ซึ่งกลายเป็นกรอบสำคัญในการกำหนดบทบาทของภาครัฐและภาคเอกชนทั่วโลก
สำหรับประเทศไทยได้ขับเคลื่อนแนวทางดังกล่าวผ่าน แผนปฏิบัติการระดับชาติว่าด้วยธุรกิจกับสิทธิมนุษยชน (NAP) อย่างต่อเนื่อง โดยปัจจุบันเข้าสู่ระยะที่ 2 (พ.ศ. 2566–2570) สะท้อนความมุ่งมั่นในการยกระดับมาตรฐานความรับผิดชอบของภาคธุรกิจ การพัฒนากรอบกฎหมาย และการส่งเสริมการเข้าถึงกลไกการเยียวยาสำหรับผู้ได้รับผลกระทบ
(ร่าง) พ.ร.บ. ส่งเสริมการดำเนินธุรกิจที่มีความรับผิดชอบ พ.ศ. …. ถือเป็นก้าวสำคัญในการกำหนดกรอบกฎหมายให้ภาคเอกชนดำเนินการ ตรวจสอบสิทธิมนุษยชนอย่างรอบด้าน (Human Rights Due Diligence: HRDD) ครอบคลุมตั้งแต่การระบุ ป้องกัน บรรเทา ไปจนถึงการแก้ไขผลกระทบด้านสิทธิมนุษยชนที่อาจเกิดขึ้นตลอดกระบวนการดำเนินงานและห่วงโซ่อุปทาน (Supply Chain) ให้มีความชัดเจน นำไปปฏิบัติได้จริง และยั่งยืนในระดับสากล
